Portulacaceae : Họ Rau Sam

Họ này chỉ có 6 loài ở VN, cây thân thảo mọc hoang và trồng làm kiểng nhờ có hoa đẹp. Các cây trong họ có đặc tính hoa nở đúng vào những thời gian nhất định trong ngày nên xem như những loài hoa “đồng hồ”. 

1. Portulaca pilosa L. subsp. grandifolia (Hook.) Gees. : hoa Mười giờ 

Loài hoa này quen thuộc quá nên chắc ai cũng biết, hoa nở khoảng 9-10 giờ sáng. 

Trước nay ta thường trồng loài có cánh kép với 2 màu hồng nhạt và hồng tím, nhưng hiện nay thấy nhập nội thêm loài màu cam, đỏ , trắng và loài hoa cánh đơn 1 lớp. 

Tôi nhận thấy hoa Mười giờ trồng lâu hay bỏ hoang sẽ thoái hoá ra loài có hoa nhỏ xíu. 

2. Portulaca oleraceae L. : Rau Sam 

Loài cây mọc hoang dại nhiều nơi ở những chỗ đất trống, khe sân gạch. Loài này cũng có hoa nở khoảng 10 giờ sáng 

Một loại Portulaca oleraceae có hoa to được nhập nội trồng làm hoa kiểng có nhiều màu sắc gọi là hoa Mười giờ Thái Lan 

Có nơi trồng dọc ven ngỏ vào nhà rất đẹp 

3. Portulaca quadrifida L. : Sam nhỏ 

Loài Sam này có lá và hoa nhỏ xíu, thường mọc trên những chậu kiểng hoặc trên sân trống. Hoa nở khoảng 12 giờ trưa, có 4 cánh hoa. 

4. Talinum patens (L.) Willd. : Sâm đất 

Cây trồng làm kiểng hoặc lấy lá nấu canh. Hoa nở vào khoảng 4 giờ chiều. 

5. Talinum fruticosum (L.) A. Juss. Willd. : Sâm đất 3 cạnh 

Cây trồng làm kiểng hoặc lấy lá nấu canh, thân lá và hoa to hơn loài trên. Hoa nở buổi sáng nhưng tôi không để ý là vào lúc mấy giờ. 

Còn loài Sam lông P.pilosa subsp. pilosa thì tôi chưa gặp.