Rubiaceae : Họ Cà phê – Nhóm họ phụ Coffeoideae

*Họ Cà phê Rubiaceae có gần 500 loài đã được tìm thấy ở VN, đây là 1 họ lớn trong đó có chia ra nhiều họ phụ với hình thái hoa khá khác nhau.

Các hình ảnh sau đây tôi tạm xếp theo các nhóm họ phụ có dạng hoa giống nhau.

F.  Nhóm họ phụ Coffeoideae 

F.01. Borreria alata (Aubl.) DC. : Rau chiên, Song nhĩ 

thấy ở TPHCM, Bình Dương 

F.02. Borreria pusila (Wall.) DC. : Ruột gà nhỏ, rau Chiên

F.03. Borreria setidens   (Miq.) Bold. : Song nhỉ răng, rau Chiên cứng

F.04. Coffea arabica  L. : Cà phê chè

F.05. Coffea robusta  Linden ex Willd. : Cà phê vối

F.06.  Galium aparine  L. : Vấn vương

Cỏ gặp ở Sapa

F.07.   Galium sp.  : Cỏ Vấn vương Đà Lạt

Trong sách Cây cỏ VN ghi chưa rõ tên Latin, tra trên internet cũng không thấy tên loài.

hoa

F.08. Guettarda speciosa L. :  Lâm bòng

Cây mọc dựa biển, gặp ở Nha Trang

F.09. Hydnophytum formicarum  Jack. : Trái bí kỳ nam, Kỳ nam kiến

F.10. Ixora chinensis Lam. : Trang đỏ 

F.11.   Ixora chinensis Lam.var. lutea : Trang vàng 

F.12.  Ixora coccinea  L. : Trang son 

F.13. Ixora coccinea  var. caudata  Pierre ex Pit. : Trang cam 

F.14.   Ixora coccinea  var. compata  Pierre ex Pit. : Trang lùn, Trang Thái, Trang lá nhỏ 

F.15. Ixora duffii  T. Moore : Trang đỏ 

Loài này hay dùng trong thờ cúng bàn thờ. Từ hồi nhỏ đến lớn tôi chỉ biết bông Trang là loài hoa này, còn có loại màu vàng nhạt, còn các loại Trang kiểng kể trên thì chỉ mới trồng rộng rãi mấy năm gần đây mà thôi. 

F.16. Ixora finlaysoniana Wall. : Trang trắng, Trang thơm 

Trong các loài Trang chỉ có cây này có hương thơm mùi hoa lài. 

F.17. Ixora nigricans R. Br. & W. & Arn. : Trang đen, Trang trở đen

Cây mọc hoang dại ven bờ mương rạch miền Nam

F.18. Ixora pavettaefolia  Craib. : Trang dọt sành

Cây gặp ở Huế

F.19. Ixora rosea Wall. : Trang hường

Cũng có thể hình này chỉ là một loài có màu khác của cây Trang lùn (Ixora coccinea var. compata) 

F.20. Ixora stricta Roxb. : Trang vàng 

F.22. Morinda tomentosa Heyn. : Nhàu nhuộm

Cây gỗ trung bình, gặp ở rừng Mã Đà – Đồng Nai

F.23. Morinda umbellata L. : Nhàu tán, Mặt quỉ

Cây có thân leo trườn

F.24. Paederia consimilis Pierre ex Pit. : Thúi địt 

F.25. Paederia lanuginosa Wall. : Mơ lông, Mơ tam thể 

F.26. Paederia microcephala  Pierre ex Pit. : Mơ đầu nhỏ

F.27. Paederia scandens (Lour.) Merr. : Mơ leo 

Loài này ra hoa dầy đặc trông như tấm màn voan bằng hoa 

F.28. Rubia cordifolia  L.  : Thiến thảo, Ruột gà tim, Thiên căn

Cỏ gặp ở Lũng Cú – Hà Giang

F.29. Serissa foetida (L. f.) Comme. ex Poir. : Bỏng nẻ, Bạch đinh hoa, Hương thiên mộc, Ngàn sao 

Tên khác: Serissa japonica (Thunb.) Thunb. 

Cây hay trồng trong hòn non bộ, trồng xén tỉa viền các bồn hoa.