Commelinaceae : Họ Rau Trai (họ Thài lài)

Họ Rau Trai Commelinaceae có khoảng 60 loài ở Việt Nam gồm
toàn các loài cỏ thân thảo mọng nước nên có khả năng tái sinh cao, nhổ gốc 1 cây
rau Trai bỏ phơi khô cả tháng nhưng khi bỏ xuống chỗ đất ẩm là nó lại mọc rễ đâm
chồi ngay. Hoa mấy cây họ rau Trai này thường nằm trong 1 cái lá bắc hình mo, ốp
lại như cái vỏ sò.
Sau đây là 1 số loài tôi sưu tầm được hình ảnh :

1. Commelina bengalensis L. : Trai đầu
rìu
Lá to hơi tròn, mép lá dợn sóng so với các loài Commelina khác có
lá dài và nhọn đầu.

hoa

2. Commelina communis
L. : Rau Trai thường, Thài lài

hoa 

Loài Commelina
communis và Commelina diffusa rất
giống nhau, chỉ dễ phân biệt ở hình dạng tiểu nhụy : C.communis tiểu nhụy có
buồng phấn hình chữ X còn C.diffusa thì tiểu nhụy có buồng phấn hình chữ V và có
thêm 2 tiểu nhụy bất thụ màu đen rõ rệt.
C. communis hay gặp ở miền Bắc
(theo nhận xét của tôi, chưa chắc đúng)

3. Commelina diffusa Burm. : Rau Trai
thường, Thài lài trắng
Loài này gặp nhiều ở miền Nam khác với loài
bên trên ở buồng phấn hình chữ V

hoa 

4. Commelina longifolia
Lam. : Trai nước, Trai lá dài
Loài Trai này mọc ven sông rạch,
thân mập to và dài. Hoa cũng to hơn nhiều (D=1,5-2 cm) so với các loài Trai khác
(D=1cm)

hoa

5. Commelina paludosa Blume :  Trai nước

6. Cyanotis arachnoidea
C. B. Clarke. : Bích trai nhện

hoa

7. Cyanotis axillaris (L.) D. Don ex Sweet :  Bích trai nách

8. Cyanotis burmanniana Wight :  Bích trai Burmann

9. Callisia fragrans (Lindl.) Woodson  : cây Lược vàng

Loài cây ngoại nhập trồng làm cảnh nhưng nay được cho là có thể chữa bệnh

hoa

10. Floscopa glomeratus
Hassk. : Đầu rìu chụm

Hình chụp cây ven suối ĐàLạt

hoa

11. Murdannia bracteata (C. B. Clarke) Kuntze ex.
J. K. Morton : Cườm cườm, rau Rươi lá bắc

hoa 

12. Murdannia gigantea (Vahl) G.Brückn. :  Trai trắng

Cây gặp ở núi Dinh, Bà Rịa

13. Murdannia japonica (Thunberg) Faden :  Trai Nhật

Cây gặp ở ven hồ Ba Bể, Bắc Cạn

14. Murdannia versicolor
(Dalz.) Bruckner. : Lõa trai đổi màu
Cỏ nhỏ trong các
bãi cỏ

hoa 

15. Pollia secundiflora (Blume) Bakh. f. :  Bôn tạt

Cỏ gặp ở ven suối 

16. Rhopalephora scaberrima (Blume) Faden : Lõa trai nhám

Cây tìm thấy ở gần thác Datanla, Đà Lạt

Phát hoa

Hoa

Hình cây chụp ở Hà Giang

17. Tradescantia discolor
L’Hérit. : hoa Lẻ bạn, Lão
bạng chi hoa (Lão-bạng = con sò), Sò
huyết
(tên khác : Tradescantia spathacea Sw.)

hoa

18. Tradescantia pallida
(Rose) Hunt. : Thài lài tím

hoa

19. Tradescantia zebrina
Hort. ex. Bosse. : Hồng trai, Thài lài tía
(tên khác
Zebrina pendula
Schnizl., Tradescantia pendula
(Schnizl.) D.R.Hunt)